Niyə əsnəyirik? - Elm gözlənilməz cavab tapdı

Həm əsnəmək, həm də dərindən nəfəs almaq beyindən venoz qanın axınını gücləndirir və yeni arterial qanın daxil olması üçün əlverişli şərait yaradır. Bu proses beynin qanla təminatının yaxşılaşmasına xidmət edir.

Bu barədə "bioRxiv" portalında dərc olunmuş elmi araşdırmada məlumat verilib.

Araşdırma zamanı müəyyən edilib ki, əsnəmə prosesində karotid arteriyalar vasitəsilə qan axını təxminən üçdə bir qədər artır. Bu göstərici əsnəmənin bir neçə mühüm fizioloji funksiyaya malik ola biləcəyini deməyə əsas verir. Bununla yanaşı, tədqiqatçılar maraqlı bir məqama da diqqət çəkiblər: hər bir insanda əsnəmə özünəməxsus və təkrarlanan naxışa malikdir.

Alimlər bu xüsusiyyəti hərəkətlərin ritmini tənzimləyən mərkəzi sinir sistemindəki naxış generatorlarının fərdi fəaliyyəti ilə izah edirlər. Tədqiqat müəlliflərinin fikrincə, bu elastiklik insanlar arasındakı fərqləri formalaşdırır və əsnəmənin sonradan öyrənilmiş deyil, anadangəlmə bir davranış olduğunu göstərir.

Bununla belə, orqanizmin bu mexanizmə nə üçün ehtiyac duyduğu hələ də tam aydınlaşdırılmayıb. Mövcud fərziyyələrdən birinə görə, əsnəmək beynin "təmizlənməsinə" kömək edir və metabolik məhsulların xaric olunmasını sürətləndirir. Digər nəzəriyyələr isə əsnəməni beynin soyudulması və optimal temperaturun qorunması ilə əlaqələndirir.

Tədqiqatçılar həmçinin vurğulayırlar ki, əsnəmə mərkəzi sinir sistemi ilə sıx bağlıdır. Məsələn, daha böyük beyinə malik canlı növlərində əsnəmə daha uzun müddət davam edir. Bu davranışın insanlar və digər heyvanlar arasında geniş yayılmasına baxmayaraq, onun dəqiq funksiyası hələ də tam müəyyən edilməyib.

Araşdırmanın nəticələrinə əsasən, əsnəmə adaptiv bir davranış hesab olunur və onun fizioloji rolunun daha dərindən öyrənilməsi mərkəzi sinir sistemində tarazlığın qorunma mexanizmlərini yaxşı anlamağa imkan verə bilər.